Meyve bahçelerinde don zararından korunmak için önlemler

admin

Yönetici
Mesajlar
131
Tepkime puanı
6
Puanları
18
Meyve bahçelerini düşük sıcaklıkların yarattığı hasarlardan korumak için çok çeşitli yöntemler uygulanmaktadır.

23


Son dönemde mevsimlerin düzensiz seyretmesi sonucu pek çok üreticinin korkulu rüyası haline gelen zirai dona karşı alınabilen çeşitli yöntemler bulunmaktadır.

Bölgelerde genel olarak yetişen ürünlerin zarar görme eşikleri;

Akdeniz bölgesinde sıcaklığın sıfırın altına düşmesi ile birlikte muzlar, biraz daha dayanıklı olan limonlar -3.5° ve 5° ise portakallar zarar görebilmektedir.

Ege bölgesinde hava sıcaklığı -7° , -8° den daha düşük sıcaklıklar yaşanırsa incirler ve zeytinler zarar görebilmektedir.

Güneydoğu bölgesinde sıcaklık değerleri -10°C den daha düşük sıcaklıklarda narlar, -15° den düşük sıcaklıklarda ise fıstıklar zarar görür.

İç Anadolu bölgesinde ölçülen minimum sıcaklık değeri -20° den daha düşük ölçülürse asmalar, -20 °C, -25° den daha düşük sıcaklıklarda dutlar zarar görebilir.

Doğuanadolu bölgesinde sıcaklık değerleri -30°C den daha düşük olduğu sıcaklıklarda elma, armut cevizler zarar görebilirler.

Türkiye’nin karlı bölgelerinde ki en düşük sıcaklık değerleri -28°C ile -35 °C arasında olduğu zamanlarda ceviz, armut, elma gibi ağaçların gövdeleri çatlar ve meyve ağaçlarını ölüme kadar götürebilir.

Meyve ağaçlarında don zararından korunmak için yer seçimi önemli
Don riski taşıyan alanlarda mümkün olduğunca bahçe tesis edilmemelidir. Eğer bahçe kurulması düşünülen bölge don tehlikesi riski taşıyor ise, farklı mevsimlerde don hadisesinin görülme ihtimali, muhtemel yaşanacak en düşük sıcaklık değerleri ve havada dağılım şekilleri göz önünde bulundurulmalıdır.

Meyve bahçelerinde don zararından korunmak ile ilgili olarak, don boşlukları (frost hollows) veya don çukurlarına (frost pockets) kullanılmalıdır. Don boşlukları herhangi bir yüksekte seviyesinde meydana gelebilir ve genellikle doğal veya yapay olarak oluşmuş şiddetli rüzgarlardan korunan ve içine soğuk hava hareketi olmayan, küçük vadiler yada alçak basınç merkezleridir. Bu don bölgeleri özellikle don zararlarına açıktır ve bu bölgelerde zirai faaliyet yapılmamalıdır.

Bölgeye uygun çeşit seçimi
Don olayının yaşandığı tarihler, sıra dışı durumlar olmadığı sürece her yıl birbirine yakın zamanlarda gerçekleşmektedir. Don zararı yaşanan tarihlerde çiçeklenen meyvelerin çeşitleri, düşük sıcaklıklara dayanıklılık konusunda belirgin farklılıklar gösterir. Bundan dolayı hassas olanların dikilmemesi ve dirençli olanların üretilmesi don riskini azaltacaktır.

Don zararının yaşanabileceği tarihten sonra çiçek açan meyve türleri (çeşitleri), dona daha dayanıklı çilek çeşitleri gibi bitkiler tercih edilmelidir.

Don zararı olma ihtimali olan alanlarda ve şiddetli kış geçiren iklimlerde uzun boylu bitki türleri seçilerek; hassas çiçekler veya meyveler yer seviyesindeki soğuk havadan olabildiğince uzak olması sağlanmalıdır.

Don zararı olma ihtimali olan alanlarda ki hassas bitkilerin yetiştirildiği bahçelerde toprak işlemesinden kaçınılmalıdır.Riskinin arttığı zamanlarda herhangi bir şekilde toprağın gevşetilmesinden kaçınılmalıdır.

Don zararından korunmak için dumanlama ve sisleme yöntemi
Bu uygulamanın amacı radyasyon ile kaybolan sıcaklığı en aza indirmektir. Radyasyon ile oluşan donlar sıcak gündüzlerden sonra havanın açık olduğu gecelerde olur. Kapalı havalarda genellikle şiddetli radyasyon donları olmaz. Dumanlama ve sisleme ile kapalı hava şartları taklit edilmektedir.

Yağmurlama sulama veya sisleme ile hem bitkinin don olayına çalışarak hızlı girmesi hem de yapay bulut oluşumu (sis) ile radyasyon ile sıcaklık kayıbı engellenebilir.

Ancak bu yöntemlerin işe yaraması çeşitli koşullara bağlı olmak ile birlikte minimum sıcaklık değerlerinin -3, -4°C den daha düşük olmaması gerekebilir.

Don zararından korunmak için vantilatörler
Don zararı olma ihtimali olan alanlarda bahçe tesisi sırasında kurulan vantilatörler ile hava karıştırılarak soğuk havanın çökmesi önlenebilir.

Çiçeklenmeyi geciktirme
İlkbaharda meydana gelebilecek olan don olaylarına karşı, ağaçların çiçeklenme devresinde zarar görülmesini engellemek amacı ile çiçeklenmenin geciktirilmesi için ağaç dipleri 1 m çapında açılarak kar veya buz kalıpları konulabilir veya çeşitli hormonlar kullanılarak bu süreç yavaşlatılabilir.


Bu içerik Tarimdanismani.com tarafından üretilmiştir. Tarimdanismani.com belirtmiş olduğu Kullanım ve Şartlar bağlı kalmak kaydıyla kullanabilirsiniz.
 

Üst